De Perfecte Match

Rijksmonument De Ploeg, hét industriële erfgoedicoon van Noord-Brabant, wordt vanaf eind 2016 de nieuwe bedrijfslocatie van Bruns BV. Een vierpartijen overeenkomst tussen Bruns, Woningcorporatie Wooninc. uit Eindhoven, gemeente Bergeijk en Provincie Noord-Brabant heeft de toekomst van de voormalige weverijfabriek bezegeld. Door de overname wordt de functie als fabriek weer in ere hersteld. Waar jarenlang de befaamde Ploegstoffen werden geproduceerd, worden straks tentoonstellingen en hightech exhibits voor musea, science centra en informatie- en bezoekerscentra ontwikkeld.

Begonnen als specialist in maquettebouw is Bruns de laatste decennia onder leiding van algemeen directeur Jan Burgmans uitgegroeid tot een sterk familiebedrijf met een toonaangevende positie in Nederland en België. Mondiaal behoort het bedrijf tot de top vijf van tentoonstelling ontwikkelaars en producenten. Door vestiging in Rijksmonument De Ploeg benadrukt Bruns haar internationale status als technisch creatieve smaakmaker en plaatst het zich in het centrum van de design- en museumwereld.

Rietveld en Ruys: een perfecte match

Rijksmonument De Ploeg is een markant industrieel complex gelegen in een modernistisch landschapspark tegen het centrum van Bergeijk. De fabriek werd in de jaren vijftig gebouwd in opdracht van Weverij De Ploeg; een socialistisch georiënteerde werkgemeenschap. Voor het ontwerp vroeg men meubelmaker en architect Gerrit Rietveld, wiens status die jaren snel stijgende was. Rietveld ontwierp in dezelfde periode mede de inrichting van het Nederlandse paviljoen voor de Wereldtentoonstelling in Brussel en opmerkelijke vliegtuiginterieurs voor de KLM.

De directie van De Ploeg vond dat arbeiders in een plezierige en groene omgeving moesten kunnen werken en streefde daarom naar een harmonisch model tussen industrie en natuur. Een landschapspark was gewenst, waarvoor tuin- en landschapsarchitecte Mien Ruys - dé autoriteit op groengebied – werd ingeschakeld. Rietveld en Ruys vormden een perfecte match. Beiden hadden het streven goede vormgeving voor een groot publiek toegankelijk en bereikbaar te maken, vanuit ideeën over functionalisme en standaardisatie. In 1959 werden fabriek en park opgeleverd en kon de productie van Ploegstoffen op deze idyllische locatie worden hervat.

Ruim 55 jaar later neemt Bruns het stokje van Weverij De Ploeg over. Nadat de weverij het gebouw in 2007 verliet, is de bouwkundige staat van het pand behoorlijk achteruitgegaan en zal het eerst deskundig worden gerestaureerd.

Van fabriek naar fabriek

De uiteindelijke verhuizing naar dit topmonument betekent een totale bedrijfsoppervlakte van maar liefst 11.000 m2. In het gerestaureerde fabriekscomplex worden de kantoren, de productiehallen en het magazijn ondergebracht. Ook is er plek voor een bezoekerscentrum dat vanuit het thema ‘Rietveld & Ruys’ aandacht schenkt aan het roemruchte cultuurhistorische verleden van de locatie. Het bezoekerscentrum dient tevens als interactieve showroom voor klanten en zal worden ingericht met voorbeelden van alle disciplines die Bruns beheerst, waaronder werkende modellen, prikkelende exhibits, de nieuwste mechatronica en multimedia, vitrine-oplossingen en verlichtingstechnieken.

Het park van Mien Ruys biedt extra belevingskansen. Het krijgt een openbaar karakter en geldt tevens als een verlengstuk van het bezoekerscentrum. Het is dé ideale demonstratieruimte voor buitenopstellingen met hoge educatiewaarde. Bruns zal stimuleren dat er publieke evenementen worden georganiseerd, zodat het park een meer centrale rol in het centrum van Bergeijk krijgt. Door het vergroten van de maatschappelijke betrokkenheid kan het park zijn levendige karakter behouden. Met deze ontwikkeling zijn Rijksmonument De Ploeg en het omliggende landschapspark verzekerd van een duurzame toekomst en blijft de cultuurhistorische waarde van het ensemble onder de aandacht van een breed publiek.

Architectonische parels

De fabriek is overigens Rietvelds enige industriële gebouw en beschikt over bijzondere kenmerken zoals halfronde sheddaken, langgerekte glasgevels en unieke lichtinval. Een architectonische parel op gebied van licht, lucht en ruimtelijkheid. Het gebouw heeft mondiale allure, wat niet weg neemt dat Rietveld de voorkeur gaf aan een architectuur met menselijke trekken en maten. Het Mien Ruys park is ontworpen als fabriekspark en dorpstuin. Herkenbare stijlelementen zijn de lange zichtlijnen, afgehoekte grasvelden, strak geschoren hagen, weelderige borders met vaste planten en de vele exotische boomsoorten. Het park is gekwalificeerd als één van de belangrijkste buitenruimtelijke monumenten van het ‘Nieuwe Bouwen’ in Nederland.

Maar behalve de fabriek en het park, bevinden zich in Bergeijk ook twee woonhuizen, een bushokje en een klok van Rietveld en verschillende (school)tuinen en plantsoenen van Mien Ruys. Dit ‘Rietveld & Ruys’-erfgoed ligt geconcentreerd op een paar vierkante kilometers bij elkaar. Rietveld tekende zelfs een woonwijk, die helaas nooit is uitgevoerd. Op Utrecht na telt Bergeijk de meeste Rietveldobjecten; in combinatie met het werk van Mien Ruys uniek voor Nederland.

Bergeijk: eiland van goede smaak

In Bergeijk werden decennialang de internationaal befaamde Ploegstoffen ontworpen en vond ook meubelmerk ’t Spectrum zijn oorsprong. Beide bedrijven wisten grote ontwerpers aan zich te binden, waaronder Martin Visser, Ulf Mortiz, Teun Teunissen van Manen, Frans Dijkmeijer, Joke van der Heyden, Jeanne Schaap, Willem Witteveen, studio Müller Van Tol, Brigitte Dalmeijer en Cenk Kivrikoglu. Hun smaakvolle producten en goede ideeën hebben voorgoed het Nederlandse interieur veranderd. Weverij De Ploeg was speler op het wereldtoneel en richtte onder meer het VN-gebouw in New York in.

De Ploeg verwierf ook groot aanzien met internationale congressen over ruimtelijke ordening, stede- en woningbouw die in de jaren zestig werden georganiseerd. Men stelde Bergeijk als voorbeeld voor de rest van de wereld. Daarnaast werden in het park grote textiel- en glastentoonstellingen gehouden met kunstenaars en ontwerpers van naam, waaronder Wim T. Schippers en Andreas Copier.

Rondom Spectrumontwerper en kunstverzamelaar Martin Visser groeide een levendig kunstenaarsmilieu. Visser haalde internationale kunstenaars zoals Donald Judd, Carl Andre, Sol LeWitt, Christo en Panamarenko naar Bergeijk. Werk van hen werd bij het lokale metaalbedrijf Nebato uitgevoerd, waar ook ’t Spectrum zijn meubels liet produceren.

Midden 20e eeuw was Bergeijk het ‘creatieve centrum van de wereld’. Hier bloeiden de idealen ten aanzien van wonen, design en architectuur en zinderde het van de vooruitstrevendheid. Bergeijk stond synoniem voor interieurstoffen en meubels van hoge kwaliteit en topdesign. Men ondersteunde de ideeën van Stichting Goed Wonen, die streefde naar eenvoud en functionaliteit, zuinig materiaalgebruik, machinale produceerbaarheid en betaalbaarheid voor grote groepen van de bevolking. Het vooruitstrevende klimaat in Bergeijk heeft mede bijgedragen aan de opkomst van en waardering voor ‘Dutch Design’.

Bruns en De Ploeg: innovatie door creativiteit

De affiniteit van Bruns met de modernistische traditie in Bergeijk is groot. “We dragen De Ploeg een warm hart toe”, aldus algemeen directeur Jan Burgmans. Tijdens de herbestemmingsfase van het complex realiseerde Bruns al de restauratie van Rietvelds abri en klok. Met de verhuizing van Bruns naar De Ploeg wordt de traditie nieuw leven ingeblazen. Evenals Weverij De Ploeg, combineert Bruns modern vakmanschap met creativiteit. Jan Burgmans: “We zijn weliswaar een technisch bedrijf, maar hebben grote affiniteit met creativiteit. Voor onze projecten werken we natuurlijk samen met de beste ontwerpbureaus. Onze expertise is het zoeken naar creatieve oplossingen zodat een tentoonstelling of museuminrichting maximaal kan worden beleefd. Dat vraagt om vakmanschap, inzicht en flexibiliteit. Open staan voor nieuwe methoden, materialen en technieken. Je kunt zeggen dat we technisch creatief zijn.”

Maar er zijn meer paralellen, zoals het streven naar hoge kwaliteit en maximale ervaring voor de eindgebruiker. Trok De Ploeg inspirerende ontwerpers aan om de internationale markt te voorzien van kwaliteitsproducten, zo omringt Bruns zich met toonaangevende ontwerpbureaus om uitdagende belevenissen te kunnen realiseren. Eind 2014 werd het Nationaal Militair Museum in Soesterberg opgeleverd; één van de grootste en uitdagendste opdrachten uit het bestaan van Bruns, waarvoor met bureau Kossmann.dejong werd samengewerkt. In 2015 werd met NorthernLight de tender voor het design & build van science center Esplora in Malta binnengehaald en met Tinker Imagineers een vernieuwde brand experience gerealiseerd voor Maison Cailler, merknaam van Nestlé; de oudste chocoladefabrikant van Zwitserland. Kunstwerken, bijzondere objecten en designproducten werden gerealiseerd in samenwerking met Marcel Wanders, Jurgen Bey, Frank Tjepkema, Eelco Brand en voor bedrijven zoals Philips Design en TomTom.

Met de vestiging van Bruns in De Ploeg breekt een nieuwe periode van groei in haar ruim vijftigjarig bestaan aan. De uitbreiding van het bedrijf betekent meer geavanceerde productiemogelijkheden en een eigen showroom met state-of-the-art technologie. Opdrachtgevers kunnen zich voortaan ter plekke oriënteren op de nieuwste toepassingen aangaande tentoonstellingen en interactieve exhibits. Bruns als innovatief centrum van goede smaak met internationale allure.

Bruns B.V. | Rijksmonument De Ploeg, Riethovensedijk 20, 5571 CR Bergeijk (NL) | T +31(0) 497 577027 | F +31(0) 497 555650